Węgrów

Liw: czas kobiecych rządów na Mazowszu

Kultura Pt. 17.06.2022 10:08:42
17
cze 2022

Zręczna polityk z bogatym życiorysem. Muzeum Zbrojownia na Zamku w Liwie przypomina postać Anny z Radziwiłłów – matki ostatnich książąt mazowieckich, regentki księstwa w czasach poprzedzających jego włączenie do Korony. We wtorek, 14 czerwca otwarto poświęconą tej nietuzinkowej postaci wystawę.

Kto czytał „Krzyżaków” ten pamięta, że Mazowsze, które dziś reklamuje się hasłem „serce Polski”, po rozbiciu dzielnicowym przez długie wieki było osobnym księstwem. Ostatecznie wróciło do Polski dopiero w XVI wieku, dokładnie w 1526 roku, po wygaśnięciu tamtejszej linii Piastów. Było więc blisko Polski – ale było to jednak osobne księstwo, które prowadziło własną politykę.

Księżna Anna z rodu Radziwiłłów prowadziła tę politykę osobiście jako regentka, czyli osoba, która po śmierci władcy panuje w imieniu jego małoletniego potomka do czasu, aż ten będzie mógł przejąć rządy. Była matką ostatnich Piastów mazowieckich i po śmierci męża, Konrada III Rudego panowała, gdy jej synowie byli jeszcze dziećmi. Miała naprawdę ciekawy żywot: silne i skutecznie odpierane naciski z Krakowa na szybsze włączenie Mazowsza do Korony, pieniądze, możnowładcy, bunt poddanych, wycelowany w jej osobę „czarny PR” z hasłami rozrzutności i niemoralnego prowadzenia się – niemal gotowy scenariusz na serial konkurencyjny do znanej „Korony Królów”.
Naukowcy, którzy zebrali się na zamku w Liwie na poprzedzającej otwarcie wystawy konferencji, bilansowali rządy księżnej Anny dodatnio: zręczna polityk, dobry gospodarz dla Mazowsza. – Do „robienia polityki” potrzebne było wtedy to, co teraz: znajomości, koneksje i pieniądze. W tamtych czasach regencja nie była normą. Praktykowano ją na Mazowszu i w księstwach śląskich, ale na przykład u Jagiellonów już nie. Anna była córką wojewody wileńskiego i wielkiego kanclerza litewskiego, Mikołaja Radziwiłłowicza, który był pierwszą osobą na Litwie po wielkim księciu. Przygotowanie polityczne i wysokie koneksje wyniosła więc z domu. Za jej rządów Mazowsze rozkwitło nie tylko politycznie, ale i gospodarczo ¬– ocenia dr Marta Piber-Zbieranowska z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk.

Dyrektor liwskiego muzeum, Eliza Czapska uzupełnia: – W tym roku minęła 500. rocznica śmierci księżnej. Chcemy przypomnieć jej postać, bo to, że matka ostatnich Piastów była Litwinką, pokazuje jak zróżnicowane i złożone są nasze dzieje. Dzisiaj, kiedy tak ważna jest różnorodność kulturowa, kiedy przybyło do nas wielu naszych sąsiadów z Ukrainy, warto przypomnieć, że nie zawsze byliśmy narodowym monolitem.

Jeden z uczestników wtorkowej konferencji, Karolis Čižauskas z Wydziału Historii Uniwersytetu Wileńskiego mówi, że związki dynastyczne między Mazowszem a Litwą były bardzo silne: – Wiele żon książąt mazowieckich pochodziło z rodu Giedyminowiczów. To nie przypadek ani ciekawostka: droga z Litwy do Wschodniej Europy prowadziła przez Polskę i przez Mazowsze.

Wystawa „Anna z Radziwiłłów Księżna Mazowiecka 1475-1522” będzie czynna przez całe lato.


Nasz reporter jest do państwa dyspozycji:
Adam Białczak
+48.500187558

0 komentarze

Podpisz komentarz. Wymagane od 5 do 100 znaków.
Wprowadź treść komentarza. Wymagane conajmniej 10 znaków.

Najnowsze informacje

Facebook